Veel water en toch niet schoon

De afgelopen weken hebben we het weer op allerlei plekken in Europa kunnen zien. Plensbuien, al of niet voorzien van onweer en soms in de vorm van hagel. Intens in ieder geval. Eén van de nu al goed waarneembare gevolgen van de klimaatveranderingen. Door stijging van temperatuur neemt de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer toe. Met minimaal 7% per graad temperatuur stijging. Computersimulaties laten zien dat dit leidt tot meer extreme buien met grote intensiteit. Houd daarbij maar eens droge voeten. En toch is dat waar een waterschap voor moet zorgen. Dat vergt meer invloed van waterschap aan de voorkant van de processen waarbij nagedacht wordt over de ruimtelijke richting. Ik zal  hieraan nog wel eens aandacht besteden in een latere bijdrage. Waar ik het nu over wil hebben is dat we door al dit water het rioolwater niet goed schoon krijgen. Dat gaat toch geheel tegen de intuïtie in. Veel water en toch niet schoon.

Een waterschap moet behalve voor droge voeten ook zorgen voor schoon water. Daarvoor heeft Rijnland een aantal zuiveringsinstallaties, waaronder ook één in Haarlem Waardepolder. We hadden afgesproken dat in 95% van de gevallen de effluent, dat is het gezuiverde afvalwater, zou moeten voldoen aan de daarvoor vastgestelde normen. In 2023 was dat ineens lager.  Het doel werd niet gehaald doordat 11 locaties waaronder Haarlem, enige tijd niet voldeden aan de eisen. Een belangrijke verklaring is de hevige regenval die begon in de herfst en ook een groot deel van de winter ons land erg nat maakte. Dat betekende 30% meer aanbod bij de zuiveringen. Meer werk dus. Daarnaast werken afvalwaterzuiveringsinstallaties ook niet echt optimaal als het afvalwater te sterk is verdund met regenwater.

Rijnland investeert de komende jaren fors in renovatie van de zuiveringsinstallaties. Dat is hard nodig vanwege achterstallig onderhoud. Daardoor zullen echter de resultaten ook ongetwijfeld verbeteren. Maar een waterschap kan dit niet meer alleen. Klimaatadaptief werken betekent dat regenwater afgekoppeld moet worden van het afvalwater en afgevoerd moet worden in de eigen tuin of via een gescheiden rioolsysteem.  In ongeveer 2/3 van de gevallen is het rioolsysteem nog gemengd. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het rioolsysteem. Aan mijn collega’s in de gemeenteraden is dus de taak om de afkoppeling in hun gemeente hoog op de agenda te houden.